Soğan ve Yumru Bitkileri

Soğanlı ve yumrulu bitkiler, balkon bahçeciliğinin en bağışlayıcı grubudur. Her biri, içinde kendi besin deposunu taşıyan küçük birer paket gibidir; doğru mevsimde toprağa girdiklerinde geri kalanını büyük ölçüde kendileri halleder. Yine de "toprağa göm, bekle" yaklaşımı çoğu zaman cılız saplar ve açmayan tomurcuklarla sonuçlanır. Aradaki farkı yaratan şey, seçim aşamasında verilen kararlar ve dikimden sonraki ilk birkaç haftadır.

Aşağıda, lale ve zambak gibi klasiklerden dahlia, glayöl ve kana gibi yazlık yumrulara kadar uzanan geniş bir grubu, saksı koşullarını merkeze alarak ele alıyoruz.

Doğru Soğanı Seçmek ve Dikime Hazırlanmak

Sezonun başarısı büyük ölçüde satın alma anında belirlenir. Depoda çürümüş ya da erkenden filiz vermiş bir soğan, en iyi toprakta bile ortalama bir sonuç verir.

Sağlıklı bir soğan nasıl anlaşılır?

Eline aldığında ağır ve sıkı hissettiren soğanları tercih edin. Parmakla hafifçe bastırıldığında içeri çöküyorsa, içi kurumuş ya da çürümeye başlamış demektir. Dış kabuğun (tunika) yer yer soyulmuş olması sorun değildir; asıl bakılacak yer, kökler çıkacak olan taban kısmıdır. Buranın kuru, sert ve küf lekesiz olması gerekir. Yumrularda ise gövde boğazındaki "göz" veya tomurcuk izlerinin görünür olması önemlidir; gözsüz bir dahlia parçası sürgün vermez.

Boy da bir kalite göstergesidir. Aynı türün büyük boy soğanı daha fazla besin deposu taşır, bu da ilk yıl daha çok ve daha iri çiçek anlamına gelir. Özellikle lale ve zambakta bu fark gözle görülür düzeydedir.

Bahar çiçekleri mi, yazlık yumrular mı?

Bu grubu ikiye ayırmak, takvimi zihninizde netleştirir:

• Sonbaharda dikilenler: Lale, nergis, sümbül, süs soğanı, çiğdem. Kışın soğuğuna ihtiyaç duyarlar; hava iyice serinlediğinde, don gelmeden dikilirler ve ilkbaharda açarlar.
• İlkbaharda dikilenler: Dahlia, glayöl, kana, begonya yumrusu, frezya. Soğuğa dayanamazlar; don tehlikesi geçtikten sonra toprağa girerler, yaz boyunca çiçek açarlar.
• Ara grup: Zambaklar hem sonbaharda hem erken ilkbaharda dikilebilir ve yerinde birkaç yıl kalabilir.

Balkonda sürekli renk istiyorsanız iki grubu birlikte planlamak mantıklıdır: laleler solmaya başladığında dahlia yumruları toprağın altında uyanıyor olur. Küçük alanlarda bu tür bir sıralama kurmak, alan planlaması konusundaki genel yaklaşımla da örtüşür.

Saksı, toprak ve drenaj

Soğanların bir numaralı düşmanı fazla sudur. Bu yüzden saksı seçiminde dip deliği tartışma dışıdır. Toprak karışımını hafif tutun: iki ölçü kaliteli saksı toprağına bir ölçü perlit ya da iri kum yeterlidir. Ağır, killi karışımlar suyu tutar ve soğanı kışın çürütür. Toprak hazırlığında kullandığınız temel prensipler burada da geçerlidir; tek fark, drenaja verilen ağırlığın biraz daha yüksek olmasıdır.

Saksı derinliği, dikim derinliğinin en az iki katı olmalıdır. Bir lale soğanını 12 cm derine koyacaksanız, 25 cm'den sığ bir kap kök gelişimini kısıtlar.

Dikim ve Sezon Boyu Bakım

Derinlik, yön ve aralık

Genel kural basittir: soğan, kendi boyunun üç katı derinliğe dikilir. Sivri uç yukarı, kökçüklerin çıktığı düz taban aşağı bakar. Dahlia ve begonya gibi yassı yumrularda yön belirsizse, gözlerin bulunduğu taraf yukarı gelecek şekilde yan yatırmak güvenlidir.

Saksıda aralıkları tablodakinden biraz daraltabilirsiniz; soğanlar birbirine değmediği sürece yoğun dikim daha gösterişli bir görüntü verir. Soğan yumru dikimi sırasında farklı türleri katmanlamak da mümkündür: derine iri laleler, üstüne küçük çiğdemler yerleştirildiğinde aynı saksıdan iki dalga çiçek alınır.

Sulama ve besleme ritmi

Dikimden hemen sonra bir kez iyice sulayın, ardından toprak yüzeyi kuruyana dek bekleyin. Sürgün görünene kadar çok az suya ihtiyaç vardır. Yapraklar çıktıktan sonra düzenli ama ölçülü sulamaya geçilir; su tabağında biriken suyu boşaltmak alışkanlık haline gelmelidir. Sulama sıklığını hava koşullarına göre ayarlamak, bu bitkilerde diğer saksı bitkilerinden daha kritiktir.

Besleme konusunda azottan çok fosfor ve potasyum iş